Με ποιούς κανόνες αμειβόμαστε;

Συνάδελφοι,

Πόσοι από εμάς γνωρίζουμε γιατί ένας συνάδελφος πήρε οικειοθελή αύξηση και ένας άλλος όχι; Με ποια κριτήρια δίνεται ενα επίδομα θέσης, μια προαγωγή, ένα bonus; Επί χρόνια, πέρα από όσα ρυθμίζουν οι συλλογικές μας συμβάσεις, οι απαντήσεις φυλάσσονταν σε ένα συρτάρι που άνοιγε μόνο από τη μία πλευρά του τραπεζιού.

Από την 1η Νοεμβρίου 2026 το συρτάρι ανοίγει. Ο ν. 5316/2026, με τον οποίο ενσωματώθηκε η Οδηγία (ΕΕ) 2023/970 — καρπός χρόνιων συνδικαλιστικών παρεμβάσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο — θεσπίζει για πρώτη φορά υποχρεώσεις μισθολογικής διαφάνειας. Γράφτηκε για να κλείσει το χάσμα ανδρών και γυναικών (αυτή τη στιγμή πλησιάζει το 20%), αλλά και για να κριθεί αν δύο συνάδελφοι αμείβονται εξ ίσου για εργασία ίσης αξίας. Γι’ αυτό ο νόμος αφορά όλους μας.

Α. Τι κερδίζει ο καθένας μας

Γραπτοί κανόνες, δίχως σιωπηρές πρακτικές. Η Τράπεζα οφείλει να διαθέτει πιά, γραπτή μισθολογική δομή με αντικειμενικά κριτήρια: δεξιότητες, προσπάθεια, ευθύνη, συνθήκες εργασίας. Τα κριτήρια αυτά δεν ορίζονται πλέον μονομερώς, αλλά προκύπτουν κατόπιν συμφωνίας με τους εκπροσώπους των εργαζομένων, δηλαδή με το πλέον αντιπροσωπευτικό σωματείο, σήμερα τον Σ.Ε.Τ.Π.

Πρέπει επίσης να είναι εύκολα προσβάσιμα σε όλους και να αναφέρεται πώς καθορίζεται η αμοιβή, τα επίπεδά της, η μισθολογική εξέλιξη (άρθρο 37 Κ.Ε.Δ.). Επειδή ο νόμος ορίζει ως αμοιβή κάθε παροχή σε χρήμα ή σε είδος, η υποχρέωση φθάνει ως εκεί όπου μέχρι σήμερα βασίλευε η «διακριτική ευχέρεια»: οικειοθελείς αυξήσεις, προαγωγές, bonus.

Δικαίωμα να ρωτήσουμε. Κάθε συνάδελφος μπορεί να ζητήσει εγγράφως το δικό του επίπεδο αμοιβής και τον μέσο όρο, ανά φύλο, της κατηγορίας στην οποία ανήκει, προσωπικά ή μέσω του Συλλόγου. Η Τράπεζα οφείλει να απαντά μέσα σε δύο μήνες (άρθρο 56Α Κ.Ε.Δ.).

Προστασία. Όποιος ασκεί το δικαίωμα προστατεύεται από κάθε δυσμενή μεταχείριση (άρθρο 44 ΚΕΔ). Κι αν η Τράπεζα δεν έχει τηρήσει τις υποχρεώσεις διαφάνειας, σε μια διαφορά για ίση αμοιβή το βάρος να αποδείξει ότι δεν υπάρχει διάκριση περνά σε εκείνη (άρθρο 54 ΚΕΔ).

Ισότητα των φύλων. Έως τις 7 Ιουνίου 2027 η Τράπεζα θα πρέπει να υποβάλλει την πρώτη έκθεση για το μισθολογικό χάσμα, η οποία κοινοποιείται σε εργαζόμενους και Σύλλογο. Όπου σε κάποια κατηγορία το χάσμα φθάνει το 5%, δεν αιτιολογείται αντικειμενικά και δεν διορθώνεται μέσα σε έξι μήνες, ακολουθεί υποχρεωτική κοινή αξιολόγηση με τον Σύλλογο.

Β.Τι δείχνουν ήδη τα στοιχεία

Αναγνωρίζουμε ότι η Διοίκηση έκανε ένα πρώτο βήμα, δημοσιεύοντας στην Έκθεση Αποδοχών 2025 τον λόγο αποδοχών του Διευθύνοντος Συμβούλου προς τους εργαζόμενους. Το μισθολογικό χάσμα ανά φύλο και ιεραρχικό επίπεδο (δείκτης GRI 405-2) εξακολουθεί όμως να μη δημοσιεύεται, παρότι το ζητήσαμε με την ανοιχτή επιστολή της 19ης Μαρτίου 2025 — μαζί με τον μέσο και διάμεσο μισθό χωρίς το υψηλότερα αμειβόμενο 10% και τον αριθμό των συναδέλφων που αμείβονται αποκλειστικά με τη ΣΣΕ. Ό,τι ζητούσαμε ως αίτημα, από την 1η Νοεμβρίου γίνεται, σε μεγάλο μέρος, υποχρέωση νόμου.

Το μισθολογικό χάσμα δεν γεννιέται εκεί όπου αμείβουν οι συλλογικές σύμβασεις. Γεννιέται στο ποιος φθάνει στην κορυφή και ποιος λαμβάνει την οικειοθελή παροχή. Μια μισθολογική δομή χωρίς δημόσιους κανόνες παράγει ανισότητες και οι γυναίκες σήμερα, απλώς τις πληρώνουν πρώτες.

Γ. Τι προτείνουμε, πριν από την 1η Νοεμβρίου

Στη Διοίκηση

α) Να θέσει στη διάθεση όλου του προσωπικού τη γραπτή μισθολογική δομή και τα κριτήρια για κάθε στοιχείο αμοιβής: επιδόματα θέσης, οικειοθελείς αυξήσεις, προαγωγές, bonus, προγράμματα μετοχών.

β) Να ξεκινήσει διαπραγμάτευση με τον Σ.Ε.Τ.Π. για ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια αξιολόγησης θέσεων, βάσει ρόλου και ευθύνης, ώστε το αποτέλεσμα να περάσει στην ΕΣΣΕ ως γενική ρύθμιση επιδομάτων και μισθολογικής εξέλιξης.

γ) Να δημοσιεύσει τον δείκτη GRI 405-2  και να δώσει στοιχεία χάσματος για ολόκληρο το 2026, αφού η πρώτη υποχρεωτική έκθεση καλύπτει μόνο μέρος του έτους.

Στο ΔΣ του ΣΕΤΠ

Να απευθυνθεί εγγράφως στη Διοίκηση πριν από την 1η Νοεμβρίου και να λειτουργήσει κανάλι υποβολής αιτημάτων(δείτε στο τέλος της ανακοίνωσης) για τα μέλη, με την εχεμύθεια που ο νόμος επιβάλλει στους εκπροσώπους.

Συνάδελφοι,

Ένας νόμος που κανείς δεν επικαλείται μοιάζει με συμβόλαιο ξεχασμένο στο συρτάρι. Γι’ αυτό παραθέτουμε υπόδειγμα αιτήματος. Κρατήστε αντίγραφο με ημερομηνία υποβολής. Η διαφάνεια των αμοιβών είναι υποχρέωση και η λυδία λίθος κάθε δήλωσης περί αξιοκρατίας και ίσων ευκαιριών.

Η διαφάνεια δεν δίνεται. Ασκείται και διεκδικείται από τον καθένα μας.