Όχι στο bonus ως υποκατάστατο μισθού. Ναι σε ισχυρές Συλλογικές Συμβάσεις. Γιατί το βιοτικό επίπεδο και η αξιοπρέπεια δεν διαπραγματεύονται.
Συνάδελφοι,
Οι πρόσφατες τοποθετήσεις των Συλλόγων για τις αξιολογήσεις και τα bonus, αναδεικνύουν μια διαχρονική παθογένεια. Δομικές αδικίες. Συστηματικές στρεβλώσεις. Αυθαιρεσίες που ο αντιπροσωπευτικός Σύλλογος διαχρονικά έχει επισημάνει επανειλημμένα στη Διοίκηση.
Παρά ταύτα, απαιτείται μεγαλύτερη καθαρότητα. Όχι μόνον στα συμπτώματα — αλλά στο ίδιο το πλαίσιο εντός του οποίου διεξάγεται αυτή η συζήτηση.
Τι ορίζει ο Κανονισμός — και τι αλλοιώνει η πρακτική
Το Σύστημα Αξιολόγησης Προσωπικού της Τράπεζας, θεσμοθετήθηκε με τον ισχύοντα Κανονισμό που συμφωνήθηκε από το 2018 με τον Σ.Ε.Τ.Π. Ο σκοπός του είναι σαφής: ανατροφοδότηση, ανάπτυξη δεξιοτήτων, βελτίωση συλλογικής αποδοτικότητας — με αντικειμενικότητα και αμεροληψία.
Ο Κανονισμός ορίζει ρητά: η προσωπική συνεισφορά αφορά τους κοινούς στόχους της ομάδας. Δεν είναι κατάτμηση ατομικών αριθμητικών στόχων. Τα επίπεδα απόδοσης αποτυπώνονται σε περιγραφική κλίμακα — όχι αριθμητικό υπολογισμό.
Η αξιολόγηση δεν προϋποθέτει και δεν υποθάλπει παραβίαση κανόνων εργασίας. Αυτά δεν είναι θεωρητικές αρχές. Είναι δεσμευτικές διατάξεις ενός Κανονισμού που ισχύει.
Η παγίδα της σιωπηρής αποδοχής
Όταν το bonus αναδεικνύεται σε κεντρικό πεδίο διεκδίκησης — έστω με όρους «δίκαιης κατανομής» ή «αντικειμενικότερων κριτηρίων» — κινδυνεύουμε να νομιμοποιήσουμε, σιωπηρά, τη στρατηγική της Διοίκησης.
Ποια στρατηγική; Η μετατροπή του εισοδήματος σε έκτακτη, ανακλητή, απολύτως εργοδοτικά ελεγχόμενη παροχή. Αυτό δεν είναι υπόθεση — είναι η ορατή κατεύθυνση.
Παραβλέπουμε αθέλητα και ορμώμενοι από την ακρίβεια το προφανές: το bonus δεν είναι μισθός. Δεν ενσωματώνεται στις αποδοχές. Δεν είναι συντάξιμο. Δεν δημιουργεί δικαιώματα. Αποτελεί μεταβλητή αμοιβή για εξαιρετικές και απρόβλεπτες επιδόσεις.
Συχνά δεν καταβάλλεται ούτε σε χρήμα. Χορηγείται ως διατακτικές ή κάρτες αγορών — με φορολογικό πλεονέκτημα για την επιχείρηση έως περίπου €1.500 ετησίως, ήτοι περίπου αύξηση ~8% του μέσου ετήσιου εισοδήματος.
Κυρίως: αποτελεί μονομερή απόφαση της Διοίκησης. Τροποποιείται. Ανακαλείται. Ανά πάσα στιγμή, άνευ αιτιολόγησης.
Τα δεδομένα δεν ψεύδονται
Σε μια χώρα όπου η αγοραστική δύναμη διαρρηγνύεται συστηματικά μέσω ενός διπλάσιου σχεδόν πληθωρισμού σε σχέση με την υπόλοιπη Ε.Ε., οι εργαζόμενοι δεν μπορούν να αναζητούν στα bonus τη μόνη ανακούφιση από την διαρκή καθημερινή πίεση της αύξησης των τιμών και των υπηρεσιών.
Η παραγωγικότητα εργασίας προσαρμοσμένη στους μισθούς (Wage Adjusted Labor Productivity) του ελληνικού τραπεζικού κλάδου υπερβαίνει κατά πολύ την αντίστοιχη των 102 συστημικών τραπεζών της Ευρωζώνης. Αυτή η εξαιρετική απόδοση απαιτεί εξαιρετική — και θεσμικά κατοχυρωμένη — αμοιβή αλλά και προσαρμογή με σημαντικές αυξήσεις σταθερών μισθών ώστε να αποτυπώνεται η υψηλή παραγωγικότητα των εργαζομένων στις τράπεζες στην Ελλάδα.
Όχι εφάπαξ διατακτικές. Όχι ευμετάβλητα bonus. Μισθοί. Σταθεροί. Αξιοπρεπείς. Θεσμικά προστατευμένοι.
Η μόνη βιώσιμη οδός: Συλλογικές Συμβάσεις
Η πραγματική ενίσχυση του εισοδήματος διέρχεται αποκλειστικά μέσω των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας και του Κοινωνικού Διαλόγου. Αυτό δεν αποτελεί θεωρητική επιλογή — το επιτάσσει και η Ευρωπαϊκή Οδηγία για τους επαρκείς μισθούς.
Αυξήσεις βασικών μισθών. Μισθολογική εξέλιξη. Θεσμικά κατοχυρωμένα δικαιώματα. Αυτά είναι τα μέσα — και μόνο αυτά.
Κάθε μετατόπιση της συζήτησης από τις ΣΣΕ προς τα bonus — ακόμη και με αγαθές προθέσεις — λειτουργεί αντικειμενικά υπέρ της εργοδοτικής στρατηγικής υποκατάστασης: συλλογικές αυξήσεις αντικαθίστανται από ατομικές, επισφαλείς παροχές.
Παράλληλα, η κραυγαλέα παραβίαση του Ν. 5053/2023, που αντισυνταγματικά περιόρισε τους ισχύοντες όρους των Κλαδικών Συμβάσεων (και της ΟΤΟΕ), παραμένει ανοιχτή πληγή. Διεκδικούμε και με τη δικαστική οδό την πλήρη και απαρέγκλιτη τήρησή τους.
Η ευθύνη μας — ο ρόλος μας
Συνάδελφοι,
Ο πραγματικός μας ρόλος δεν συνίσταται στη βελτίωση της διαχείρισης ενός συστήματος που η Διοίκηση χρησιμοποιεί προς χάριν της ιδίας στρατηγικής. Συνίσταται στην αμφισβήτηση του πυρήνα του.
Διεκδικούμε αξιολόγηση ΜΟΝΟ ως εργαλείο ανάπτυξης και στήριξης — όπως ορίζει ο Κανονισμός. Όχι ως όργανο πειθάρχησης και κατανομής bonus. Όχι ως αλγόριθμο Excel.
Απαιτούμε ένα σύστημα αξιολόγησης αποσυνδεδεμένο από οικονομικούς καταναγκασμούς. Συνεπές με τις αρχές της αντικειμενικότητας, της διαφάνειας, της τεκμηριωμένης κρίσης και της αξιοκρατίας — όπως ορίζει ο ίδιος ο Κανονισμός.
Ο ρόλος μας δεν είναι να εξωραΐζει. Είναι να αμφισβητεί και να μετασχηματίζει — παραγωγικά, με στρατηγική συνέπεια προς τη συλλογική ευημερία.
Με καθαρό λόγο, στρατηγική συνέπεια και συλλογική διεκδίκηση, επαναφέρουμε στο επίκεντρο το αυτονόητο: σταθερούς, αξιοπρεπείς μισθούς και θεσμικά κατοχυρωμένα δικαιώματα — μέσω Συλλογικών Συμβάσεων που τηρούνται και αντανακλούν στο ακέραιο: α) την υψηλή κερδοφόρα και αναπτυξιακή τροχιά της Τράπεζας και του Κλάδου, β) την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας και γ) τη σημαντική ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης έναντι του υψηλότατου σωρευτικού πληθωρισμού της μετά πανδημίας εποχής.
Με συναδελφικούς χαιρετισμούς,